
Öryggismál í tölvupósti
Sigurjón Sveinsson - Fimmtudagur 13. október 2005
Viðhengi
Greinin um eldveggi í PDF formi
Rafrænn póstur, oftast kallaður tölvupóstur, er einn vinsælasti
samskiptamátinn á Internetinu í dag. Milljónir skeyta berast milli manna dag
hvern og nytsemi tölvupósts er mikil. En þegar kemur að öryggi gagnanna og góðri
notkun þá er mörgu ábótavant og nokkrir gallar hafa komið í ljós. Má þar nefna
öryggisgalla í auðkenningu, óumbeðin dreifipóst og tölvuvírusa.
Þessi greinargerð mun útskýra hvernig tölvupóstur er uppbyggður, hvernig hann
virkar, hverjir öryggisgallarnir eru, hvernig brugðist hefur verið við þeim og
hvað má betur fara. Vegna tæknilegrar umfjöllunar verður gert ráð fyrir að
lesendur þessarar greinagerðar hafi þekkingu á tölvusamskiptum og lagskiptingu
þeirra, sérstaklega TCP/IP staðlinum.
2 Tölvupóstur Rafrænn póstur (e. electronic mail,
e-mail eða email), oftast kallaður tölvupóstur kom fram áður en tölvusamskipti
hófust með nettengingum. Þá var tölvupósturinn útfærður á stórtölvum (e.
mainframe) sem margir notendur höfðu aðgang að. Tölvupóstur var sendur á milli
þeirra notenda sem höfðu aðgang að sömu vélinni og fór ekki út fyrir hana.
En síðar meir komu nettengingar og tölvupóstur var sendur með þeim miðli.
Nettengingar urðu afkastameiri og algengari og með því jókst notkun tölvupósts.
Í dag er notkun tölvupósts gífurleg á heimsvísu. Og samfara þeirri þróun hafa
vankantar tölvupósts komið betur og betur í ljós.
2.1 Lagskipting tölvupósts Tölvupóstssamskipti
skiptast í þrjá megin hluta þ.e. biðlari (e. user agents), póstþjónar (e. mail
servers) og samskiptareglur (SMTP, e. Simple Mail Transfer Protocol).
2.1.1. Biðlari Biðlari er forrit á borð við t.d.
Eudora, Outlook eða önnur póstforrit sem útfæra grafískt viðmót til að semja,
senda, lesa og halda utanum tölvupóst. Þessi forrit geta verið einföld forrit
sem gera lítið annað er að sýsla með tölvupóst. Þau geta einnig verið flókin og
viðamikil eins og Microsoft Office Outlook sem ekki einungis sér um tölvupóst.
Outlook heldur einnig utan um dagbækur og verklista og getur deilt ýmsum gögnum
með tengingu við póstþjón á borð við Exchange Server frá Microsoft.
2.1.2. Póstþjónar Póstþjónar eru t.d. SendMail http://www.sendmail.org/ og Exchange frá
Microsoft þar sem hver notandi hefur sitt mailbox. Til að fá póstinn sinn
þangað verður notandinn að tengjast póstþjóni ISP aðila eða innanhús í
fyrirtækjum/skólum með biðlaraforriti sínu, auðkenna sig með notandanafni og
lykilorði og sækja póstinn af póstþjóninum í póstforritið. Ef notandi A
sendir póst á notanda B þá tala póstþjónarnir saman. Ef t.d. póstþjónn B getur
ekki tekið á móti sendingu frá A þá geymir A póstinn í biðröð (message queue) og
reynir að senda póstinn aftur á fyrirfram ákveðnum fresti (skilgreindur tími af
kerfisstjóra) þangað til pósturinn kemst til skila.
2.1.3. Ósamstillt samskipti Tölvupóstur er
ósamstilltur, þ.e. það þarf ekki að vera bein tenging milli sendanda og
móttakanda til að hægt sé að senda póstinn á milli aðila. Sendandinn sendir
póstinn úr sínu póstforriti og þarf hann að vera nettengdur þegar sendingin fer
fram. Þegar sendandinn sendir póstinn af stað fer hann úr því forriti sem notað
er yfir á póstþjón þess sendanda. Póstþjónn sendandans sendir póstinn á póstþjón
móttakandans og þar liggur pósturinn þar til að móttakandi nær í hann á þeim
þjóni.
3 Samskiptastaðlar tölvupósts Fyrstu staðlarnir
fyrir tölvupóst komu fram á dögum ARPA netsins. Fyrsti staðallinn sem lýsti
rafrænum póst var RFC 196 (Richard W. Watson, 20. júlí 1971) [3] . Í september
1980 kom fram RFC 772 sem lýsti staðli sem kallaður var Mail Transfer Protocol,
skammstafað MTP, og var það forveri þess tölvupóstsstaðals sem við þekkjum í dag
þó að hann hafi notað telnet og FTP (e. File Transfer Protocol) sem burðarlag en
ekki TCP/IP sem tölvupóstur notar í dag.
3.1 Simple Mail Transfer Protocol Í ágúst 1982 kom
fram fyrsta útgáfa af SMTP (e. Simple Mail Transfer Protocol) í RFC 821. Þessi
RFC lýsti því tölvupóstkerfi sem við notum í dag, þ.e. tölvupóstur sem notar
TCP/IP samskiptastaðalinn sem burðarlag. Síðar meir var SMTP staðallinn
uppfærður og endurbættur í RFC 974, 1869, 2487, 2821, 2822, 2920, 3030 sem
einnig lýstu viðbótum við staðalinn á borð við MIME (e. Multipurpose Internet
Mail Extensions) og notkun SSL (e. Secure Sockets Layer) til að auka
gagnaöryggi.
SMTP var barn síns tíma þegar afköst á tölvunetum og tölvum voru langt undir
þeirri getu sem við búum við í dag. Eitt besta merki þessa er að allt skeytið
verður að vera á 7 bita ASCII formi. Ástæðan fyrir því að þetta er til trafala í
dag er sú að samkvæmt SMTP staðlinum þarf að breyta öllum viðhengjum, t.d.
margmiðlunargögnum á stafrænu formi, sem fara með póstinum sem viðhengi, yfir í
ASCII áður en þau eru send með tölvupósti með SMTP. Svo þarf að þýða viðhengið
aftur yfir í stafrænt form eftir SMTP sendinguna. Einnig takmarkar þetta þann
fjölda tákna sem hægt er að senda á hefðbundinn hátt í tölvupósti, því einungis
er hægt að tákna 128 tákn með 7 bitum og það útilokar t.d. séríslensk tákn og
langflest tákn sem ekki eru í enska stafrófinu.
SMTP notar TCP/IP til að senda tölvupóst frá biðlara til miðlara á porti 25.
SMTP er svokallaður push samskiptastaðall. Þetta þýðir að öllum skeytum er ýtt
(e. push) af sendanda til móttakanda. Það er ekki móttakandi sem sækir (e. pull)
póstinn með SMTP.
3.1.1. Sendingaferli SMTP Sendingaferlið er
þríþætt:
- “Handshaking” þar sem þjónarnir kynna sig hvor fyrir öðrum áður en
skilaboðasending fer fram.
- Senda skilaboð frá þjóni sendanda til þjóns móttakanda.
- Loka samskiptum þjónanna.
Þessi samskipti fara fram með þvi að senda skipanir milli þjónanna á 7 bita
ASCII formi ásamt stöðugildum og skýringum Eftirfarandi er dæmi um þau
samskipti milli tveggja póstþjóna, sendanda (S) og móttakanda (M), eftir að TCP
tengingu hefur verið komið á [3].
M: 220 hamburger.edu
S: HELO crepes.frS: 250 Hello crepes.fr, pleased to meet you
S: MAIL FROM:
M: 250 alice@crepes.fr... Sender ok
S: RCPT TO:
M: 250 bob@hamburger.edu... Recipient ok
S: DATA S: 354 Enter mail, end with "." on a line by itself
S: Do you like ketchup?
S: How about pickles?
S: .
M: 250 Message accepted for delivery
S: QUIT
M: 221 hamburger.edu closing connection
Hér sendir sendandinn skilaboðin “Do you like ketchup? How about pickles?”
frá póstþjóninum hamburger.edu.
3.2 Sækja póst af póstþjónum Að senda póst með SMTP
er “push” aðgerð. En að sækja póst frá biðlara á póstþjón er “pull”
aðgerð. Það eru til nokkrar aðferðir við þessa aðgerð “Access Protocol”
eins og POP3, IMAP og HTTP.
3.2.1. POP3 POP3 staðallinn er skilgreindur í RFC
1939, þetta er mjög einfaldur staðall [1]. POP3 sækir póst með því þegar biðlari
opnar TCP tengingu við póstþjón á porti 110. Með TCP tengingunni fer POP3
í gegnum þrjú skref: Auðkenning, færsla og uppfæra. Auðkenning er til að
auðkenna notandann með notandanafni og lykilorði. Í færslunni fær
biðlarinn skilaboðin frá þjóninum og í uppfærslan hefst þegar biðlarinn hefur
skilgreint “quit” skipunina. Þá endar POP3 tengingin. Hægt er að velja í
POP3 að geyma skilaboð á póstþjóni eftir að náð hefur verið í póst þannig að
hægt sé að nálgast þau á fleiri en einni tölvu. Einnig er hægt að skilgreina að
eyða póstinum af þjóni eftir ákveðinn tíma eftir að POP3 hefur náð í póst og að
eyða pósti af þjóni þegar biðlarinn hefur eytt póstinum hjá sér.
3.2.2. IMAP Notendur vilja oft geyma mismunandi
skilaboð í möppum í pósthólfinu sínu, færa á milli mappa, búa til nýjar möppur,
flokka póst o.s.frv. Með POP3 getur notandinn ekki flokkað svona í möppur
og komið síðan að annarri tölvu og fengið sömu flokkun. Þetta er hinsvegar
mögulegt með IMAP (Internet Mail Access Protocol) sem skilgreindur í RFC
2060. IMAP er með marga möguleika umfram POP3 en er aftur á móti mun
flóknari.
3.2.3. Vef viðmót Fleiri og fleiri notendur í dag
senda og skoða allan sinn tölvupóst í gegnum vafra á borð við Internet Explorer,
Firefox og Opera. Þessir notendur eru þá að sýsla með sinn póst á póstþjónum sem
birta póstinn með vefviðmóti sbr. Hotmail og margar aðrar vefpóstþjónustur.
Einnig eru margir póstþjónar, sem eru í raun að þjóna biðlurum, með vefviðmót.
Dæmi um þetta eru póstþjónar á borð við Exchange Server frá Microsoft og Lotus
Notes frá IBM.
Það sem gerist er að þegar notandinn vill sýsla með póstinn sinn í
pósthólfinu sínu, sem staðsett er á póstþjóninum. þá er pósturinn sendur af
póstþjóninum í vafra í gegnum HTTP í stað POP3 eða IMAP.
4 Öryggisvandamál í póststöðlum Eins og fram hefur
komið eru staðlarnir fyrir tölvupóst orðnir nokkuð gamlir og að vissu leyti
úreltir. Má þar nefna formun skeyta í 7 bita ASCII. En það eru einnig
öryggisgallar í þeim stöðlum sem notaður er í tölvupósti.
4.1 Auðkenning Þegar POP3 tengist póstþjóni til að
ná í póst þarf biðlarinn að auðkenna sig gagnvart póstþjóninum. Það gerir hann
með því að senda þjóninum notendanafn, sem tilgreinir póst hvers er verið að ná
í, og lykilorð, sem sannreynir að notandinn sé sá sem hann segist vera, sé
lykilorðið rétt.
Þessar upplýsingar fara milli biðlara og miðlara óbrenglaðar. Þetta þýðir að
hægt er að fylgjast með TCP samskiptum milli biðlara og póstþjóns með einföldum
hugbúnaði og sía út úr þeim samskiptum notendanafn og lykilorð. Þessi galli er
stór öryggisgalli. Það að óviðkomandi aðilar geta með auðveldum hætti komist
yfir tölvupóst annarra er ekki það eina við þetta. Við þetta bætist að fólk
notar oft sama notendanafn og/eða lykilorð að mörgum kerfum, hvort heldur sem
það er tölvupóstur, aðgangur að sinni einkatölvu eða aðgangur að tölvukerfum og
staðarnetum. Því má segja að komist tölvuþrjótar yfir aðgangsupplýsingar fólks
með þessum hætti er hætt við að aðgangur að fleiri kerfum sé opinn. Sem dæmi má
nefna að í Háskólanum í Reykjavík eru það sömu upplýsingar sem notaðar eru til
að auðkenna notendur gagnvart tölvupóstinum og innranetinu.
Það er hægt að stemma stigu við þessum öryggisgalla með því að útfæra
tengingu milli biðlara og miðlara með tengingum á borð við SSL sem auka
gagnaöryggi. Einnig er hægt að útfæra auðkenningu með dulritun eins og SPA (e.
Secure Password Authentication).
4.2 Open Relay Þegar sendandi sendir póst tiltekur
hann hvaða póstþjón sendingin á að fara í gegnum. Sem dæmi má nefna að ef
nemandi í Háskólanum í Reykjavík ætlar að senda póst í gegnum pósthólfið sitt á
póstþjóni háskólans, sem heitir mail.ru.is, þá þarf að tilgreina hann sem
svokallaðan “outgoing” þjón. “Outgoing” þýðir að allur póstur sem senda á með
SMTP á að fara í gegnum hann.
Einn öryggisgalli í útfærslu póstþjóna var sá að það var hægt að senda póst í
gegnum póstþjóna og tilgreina sendanda sem hafði ekkert með tiltekinn póstþjón
að gera. Til dæmis gæti hver sem er sent póst til hvers sem er og tilgreint
mail.ru.is sem “outgoing” þjón, þ.e. ef sá þjónn gerði ekkert til að koma í veg
fyrir þetta. T.d. gæti Michael Moore sent póst sem George Bush og tilgreint
netfang sendanda president@whitehouse.gov
(raunverulegt netfang) og notað mail.ru.is til að senda póstinn.
Þessi galli hefur verið kallaður Open Relay eða opin endurvörpun.
4.2.1. Álag á póstþjónum vegna opinnar
endurvörpunnar Ef póstþjónn er með opna endurvörpun getur hver sem
er sent hverjum sem er tölvupóst, óháð léni póstsins eða því hvort sendandi hafi
pósthólf á þeim þjóni. Þetta þýðir að þessir póstþjónar eru vinsælir hjá þeim
aðilum sem senda út óumbeðinn fjöldapóst, stundum kallaður SPAM póstur eða
ruslpóstur. Þegar þessar sendingar fara í gegnum póstþjóna orsakar það að álagið
á póstþjóninum eykst ásamt því að þessar sendingar taka upp þá bandvídd sem sá
póstþjónn hefur til umráða.
Til að sporna við þessu fóru margir aðilar af stað með þjónustur sem söfnuðu
saman lista af þeim póstþjónum sem voru með opna endurvörpun og seldu aðgang að
þeim listum. Þessir listar voru, og eru enn, notaðir af póstforritum sem keyrðu
á þjónum. Með þessum listum geta póstþjónar hafnað pósti frá þeim sem eru á
listanum til að sporna við ruslpósti. En þörfin fyrir þessa lista er að
minnka. Framleiðendur hugbúnaðar fyrir póstþjóna eru orðnir mjög meðvitaðir um
þennan galla og útfæra í dag þann möguleika að slökkva á opnun endurvörpunnar
[1].
Öryggisfyrirtækið NTA, sem er með fremstu fyrirtækjum Evrópu í
öryggisprófunum, hefur fylgst með opnum endurvörpunum síðan 1997 og samkvæmt
þeim hefur hlutfall þeirra í Bretlandi verið eftirfarandi ár hvert [5]:
- 2002 1%
- 2001 6%
- 2000 10%
- 1999 24%
- 1998 53%
- 1997 91%
Samkvæmt þessum tölum hefur stórlega dregið úr opnum endurvörpunum og þar af
leiðandi er þessi galli ekki jafn alvarlegur í dag og hann var.
4.3 Óskalistinn Það væri gaman að búa í fullkominni
veröld, og ef tölvupóstur í þeirri fullkomnu veröld ætti að vera öruggur þá
mætti ætla að útfæra þyrfti nokkur eigindi. Eftirfarandi eru nokkur atriði sem
gaman væri að sjá sem hluta af tölvupóstsstaðli þessa fullkomna heims.
- Friðhelgi: Að einungis móttakandi og sendandi tölvupósts geti lesið
innihald póstsins og enginn annar. Að ekki fari fyrir netið óbrenglaðar
upplýsingar um notandann á borð við notendanafn og lykilorð.
- Auðkenning: Að móttakandi sé fullviss um hver sendandinn er.
- Auðkenning sendanda: Að ekki sé hægt að senda tölvupóst á netfangi sem
ekki er til og að ekki sé hægt að senda tölvupóst með virkt netfang sem
sendanda án þess að vera eigandi þess netfangs.
- Heilindi: Að móttakandi geti fullvissað sig um að tölvupósti hafi ekki
verið breytt frá því að sendandinn sendi póstinn.
- Óumdeilanleiki: Að móttakandi geti sannað það fyrir þriðja aðila að
sendandi tölvupósts sé raunverulega sá/sú sem hann/hún sagðist vera. Þetta
þýðir að sendandi getur ekki neitað því seinna meir að hafa sent ákveðinn
tölvupóst.
- Sannreyning á móttöku: Staðfesting á því að móttakandi hafi tekið á móti
tölvupósti.
- Leynd á flæði tölvupósts: Að óviðkomandi aðilar geti ekki séð hverjir eru
að senda hverjum tölvupóst. Það þýðir að ekki sé hægt, fyrir óviðkomandi
aðila, að fylgjast með flæði tölvupósts til og frá fólki.
- Nafnleynd: Að móttakandi geti ekki komist að því hver sendandinn er.
- Innilokunarstefna: Hægt verði að halda ákveðnum upplýsingum frá því að
komast út fyrir ákveðið net.
- Skráning á atburðum: Netþjónar geta skráð hjá sér viðburði er varða
tölvupóst sem hafa þýðingu fyrir tölvuöryggi.
- Tölfræði: Að þau kerfi sem sjá um tölvupóst geti fylgst með flæði
tölvupósts og skráð hjá sér upplýsingar um eðli þess flæðis. Sem dæmi mætti
nefna að geta fylgst með notkun einstakra aðila á bandvídd (stór skeyti),
fylgjast með pósti sem gæti verið óumbeðinn fjöldapóstur og margt annað.
- Sjálfseyðing: Tölvupóstur eyðist hjá móttakanda eftir ákveðinn tíma.
Þannig mætti koma í veg fyrir að móttakandi geti áframsent póst eða vistað
hann.
- Heilindi sendingarraðar: Fullvissa um að tölvupóstur hafi komist til skila
í þeirri röð sem hann var sendur, án taps.
SMTP útfærir engin af ofangreindum atriðum og fæst tölvupóstskerfi í dag
útfæra nokkuð af þeim. Jafnvel kerfi sem skilgreina sig með hátt öryggisstig
útfæra ekki nema hluta þessara atriða.
5 Dulritun í tölvupósti Dulritun er oftast lýst sem
brenglun á texta eða gögnum þannig að þau verða óskiljanleg nema fyrir þá aðila
sem hafa svokallaða lykla til að afbrengla gögnin aftur í sitt upprunalega horf.
Flest atriðin á óskalistanum er ekki hægt að útfæra nema með notkun
dulritunar.
5.1 PEM PEM dulritun (e. Privacy Enhanced Mail) var
sett fram í RFC 1421-1424 sem komu fram í febrúar 1993. PEM útfærir nokkrar
þjónustur til auka öryggi tölvupósts. Friðhelgi (e. confidentiality), auðkenning
(e. authentication), heilindi (e. integrity) og óumdeilanleika (e.
non-repudiation of origin).
Þó svo að PEM hafi verið hannað í upphafi með það í huga að vera óháð hvaða
algrímum væri beitt varðandi dulritunina þá hefur DES, sem er leynilykill, ráðið
ríkjum í að dulrita skeytin [2] sjálf. Til að skiptast á lyklum notar PEM RSA
algrímið, sem er dreifilykill. Við auðkenningu og heilindi er oftast notast við
MD2 og MD5 algrímin til að reikna prófsummu [2].
PEM er útfært á endastöðvum, þ.e. hjá sendanda tölvupósts og móttakanda hans.
Allir þeir nethnútar sem áframsenda tölvupóst milli endastöðva koma ekki við
sögu í dulrituninni. En það eru vissir hlutar tölvupóstsins sem ekki er hreyft
við, hvorki þegar allt skeytið er dulritað né þegar verið er að reikna
prófsummur. Þessir hlutar tölvupóstsins eru í haus tölvupóstsins eða svokölluðum
header. Þau svæði sem eru látin vera eru svæði merkt TO, FROM, SUBJECT og
TIMESTAMP. Ástæðan fyrir þessu er að þessar upplýsingar þurfa að vera lesanlegar
fyrir alla þá nethnúta sem meðhöndla tölvupóstinn á leið sinni að endastöð svo
að þeir viti hvað á að gera við hann.
5.2 PGP Árið 1991 kom Philip Zimmermann fram með
hugbúnað sem dulritaði tölvupóst og kallaði Zimmermann forritið Pretty Good
Privacy eða PGP. Zimmermann hvatti almenning til að dreifa þessum hugbúnaði en
það stangaðist á við bann bandarísku ríkisstjórnarinnar við útflutningi á
viðkvæmum varningi á borð við kjarnorkuleyndarmál og dulritun. Einnig stangaðist
PGP á við rétthafa RSA einkaleyfisins, en PGP notar RSA dulritun, því
rétthöfunum var illa við að hugbúnaðinum væri dreift ókeypis. Hægt er að nálgast
forritið á vef PGP Corporation, www.pgp.com,
bæði forritið sjálft og kóða þess.
PGP virkar í grófum dráttum eins og PEM og veitir sömu þjónustur. Meginmunur
á PGP og PEM er vottun á lyklum. PEM notar mjög ósveigjanlegt erfðatré á vottun
lykla en í PGP er nokkurs konar stjórnleysi, þ.e. ekki er hægt að reikna með að
vottaðir aðilar gefi út þá lykla sem notaðir eru. Þetta þýðir að það er ekki PEM
sem ákveður hverjum er treystandi varðandi útgáfu lykla og samþykki heldur er
það notendanna sjálfra að samþykkja [2].
6 Vírusar Vírus er forrit eða hluti forrits sem
dreifir sér sjálft milli tölva án vitunar eigenda tölvanna. Þessir vírusar eru
mismunandi í eðli sínu og virka á mismunandi hátt, allt frá því að valda miklum
óafturkræfum skaða á sýktri tölvu niður í það að senda frá sér meinlausan
áróðurstexta. En það sem vírusar eiga sameiginlegt er að þeir nota önnur forrit
til að dreifa sér og er tölvupóstur, og þau forrit sem hann senda, lang
algengust.
Dæmigerð virkni fyrir vírus er að virkjast þegar notandi fær vírusinn í
tölvupósti sem viðhengi. Notandinn keyrir vírusinn þegar hann opnar viðhengið.
Það sem vírusinn gerir þá er að skoða hvaða notendur viðkomandi notandi hefur í
netfangalistanum og senda sjálfan sig áfram sem tölvupóst á alla þá aðila og með
sjálfan sig sem viðhengi.
Fyrsta vírusinn má rekja til 1987 þegar óþekktur aðili laumaði forriti inn í
ARPA netið sem bandaríski herinn, bandarískir háskólar og þarlend
hermálayfirvöld ráku. Síðan þá hafa margir vírusar komið fram og orðið mis
frægir. Skæðasti vírusinn sem komið hefur er, að mati MessageLabs, hin
svokallaði Mydoom vírus. Hann gerði ekki mikinn skaða á þeim vélum sem hann
sýkti en dreifing hans var svo ör, mikil og skæð að álag á póstþjónum jókst
mikið. Auk þess gat vírusinn opnað bakdyr að þeim tölvum sem hann sýkti svo að
hægt væri að stýra henni annars staðar frá. Vírusleit á póstþjónunum minnkaði
afköst þeirra ásamt því að fjöldi skeyta með vírusnum varð það mikill að um tíma
var tólfta hvert skeyti sýkt með vírusnum.
Mydoom notar ekki netfang þess sem á sýktu tölvuna sem netfang sendanda
heldur eitthvað annað tilviljunarkennt netfang. Þannig að sá galli að geta sent
tölvupóst með netfangi sem þarf ekki einu sinni að vera til, án allrar
auðkenningar sendanda, spilar hér stórt hlutverk.
7 Óumbeðinn fjöldapóstur Óumbeðinn fjöldapóstur,
stundum kallaður ruslpóstur eða spam póstur, er tölvupóstur sem endur er á marga
móttakendur eða póstlista. Þessi póstur er yfirleitt sendur til fólks án þess að
það hafi beðið um að fá hann og er þar af leiðandi yfirleitt óumbeðinn. Þessi
póstur getur innihaldið margvíslegt efni á borð við auglýsingar eða kynningar á
vöru sem oft er vafasöm, kynningu á auðfengnum leiðum til ríkidæmis og margar
vafasamar þjónustur.
7.1 Hver er afleiðing fjöldapóstsins? Óumbeðinn
fjöldapóstur er oftast sendur í miklu magni í einu, þ.e. á marga móttakendur. Þá
er ekki verið að tala um einhverja tugi móttakenda heldur tugi eða hundruð
þúsunda móttakenda. Það sem svona stórar sendingar gera er að hægja mikið á
afköstum þeirra póstþjóna sem taka við póstinum, sérstaklega póstþjónum hjá
stórum internetveitum á borð við AOL. Einnig minnka afköst þeirrar bandvíddar
sem internetveiturnar hafa við svo mikla netumferð. AOL gaf eitt sinn út að þeir
fengju 1.8 milljón skeyti af óumbeðnum fjöldapósti frá einum aðila, Cyber
Promotions, á dag þar til AOL fékk dómsúrskurð til að stöðva hann. Samkvæmt John
Leyden hjá The Register var 67,6% af öllum tölvupósti fjöldapóstur í apríl
síðastliðnum. Þetta er mjög hátt hlutfall og fer vaxandi.
Internetveitur þurfa að greiða pening fyrir allan þennan fjöldapóst. Við það
að senda allan þennan fjöldapóst lendir kostnaður sendinganna því á þeim sem
tekur á móti póstinum. Þar af leiðandi lendir þessi kostnaður á endanum á
viðskiptavinum internetveitanna. Þeir aðilar sem senda þennan fjöldapóst
beita ýmsum ráðum til að verða sér úti um netföng til að senda á. Þessir aðilar
stela listum hjá lögmætum fyrirtækjum, leita að netföngum á vefsíðum, kaupa
listanna hjá óprúttnum internetþjónustuaðilum og nota leitarvélar til að leita
að netföngum svo eitthvað sé nefnt.
Það getur verið erfitt að rekja þessar sendingar. Sá galli í SMTP að krefjast
ekki auðkenningar sendanda og opin endurvörpun gera þeim, sem vilja hylja slóð
sína sem sendandi, mjög auðvelt að torvelda leit að uppruna fjöldapósts. Einnig
geta tölvuþrjótar brotist inn í tölvur sem tengdar eru internetinu og notað þær
til að senda fjöldapóst. Þannig er engan veginn hægt að finna sendandann nema
með því að komast að því hver braust inn. Það er erfitt að berjast gegn
óumbeðnum fjöldapósti. Það hafa verið sett lög í ýmsum ríkjum gegn þessum
ófögnuði en mislangt er gengið í þeim efnum. Í Bandaríkjunum hafa verið sett lög
(CAN-SPAM Act) sem leyfa fjöldapóst ef hann hylur ekki uppruna póstsins. Evrópsk
lög banna óumbeðin fjöldapóst en þó fylgja engin viðurlög því að brjóta þessi
lög. Aðeins Ítalía og Ástralía banna óumbeðinn fjöldapóst og refsa fyrir brot á
því banni [4].
8 Lokaorð Tölvupóstur er mjög gagnlegur og hentugur
við að koma gögnum og upplýsingum milli aðila á tölvutæku formi. En þeir staðlar
sem notaðir eru við þessi samskipti eru óöryggir og sýna barnalegt traust þeirra
sem sömdu þá á heiðarleika mannanna. Þessir öryggisgallar hafa valdið því að
tölvupóstur er mjög misnotaður þegar kemur að því að dreifa ófögnuði á borð við
óumbeðinn fjöldapóst og vírusa. Vegna þessa trausts er einnig nokkuð auðvelt
fyrir kunnáttumenn að “hlera” samskipti og lesa tölvupóst annarra. Þar að auki
eru tæknilegar útfærslur, sem voru takmarkaðar vegna takmarkanna vélbúnaðar á
sínum tíma, orðnar úreltar því þær takmarkanir eru ekki fyrir hendi í dag. Má
þar nefna kröfu um 7 bita ASCII texta í SMTP staðlinum sem takmarkar mjög
möguleg tákn sem hægt er að senda í tölvupósti án þess að grípa til
umritunar.
Það væri því “alþjóðþrifaverk” að endurskoða alla þá staðla sem tölvupóstur
byggir á, með það sem markmið að nýta nútímatækni í hugbúnaði, netsamskiptum og
vélbúnaði til að gera tölvupóst öruggari, afkastameiri og til að binda endi á
dreifingu ruslpósts og vírusa með tölvupósti.
9 Heimildaskrá [1] James F. Kurose, Keith W.
Ross, 2003. Computer Networking, A Top-Down Approach Featuring the Internet.
Pearson Education, Inc [2] Charlie Kaufman, Radia Perlman og Mike
Speciner, 1995. Network Security: Private Communication in a Public
World [3] Charles M. Kozierok, 7. júní 2004. The TCP/IP Guide, TCP/IP
Electronic Mail System Overview and History. http://www.tcpipguide.com/free/t_TCPIPElectronicMailSystemOverviewandHistory-2.htm [4] John
Leyden, The Register 25. maí 2004. Two thirds of emails now spam:
official. http://www.securityfocus.com/news/8766 [5] NTA
NTA Monitor says ‘open relay’ spam is a minimal problem. http://www.nta-monitor.com/news/press-releases/03-spamcomment.htm
Viðhengi
Greinin um eldveggi í PDF formi
|